9. Tạp Ghi Quỳnh Giao

Nghệ thuật bán cổ điển

Quỳnh Giao
15.9.2008

Ðến nay, tân nhạc Việt Nam là một chàng trai trẻ, mới có bảy mươi cái xuân xanh!

Nói là "chàng trai trẻ" trước hết vì người viết muốn tôn vinh phụ nữ!

Trên sân khấu thì dù gặp người đã thất bát tuần mà là nghệ sĩ nổi danh, thì ta vẫn phải gọi bằng cô, là Ms., không thể gọi là bà hay cụ được! Hãy xem Shirley MacLaine hay Tina Turner mà coi, một người là diễn viên đã 74, một người là danh ca đã thất thập. Lý do thứ hai là đại đa số các nhạc sĩ của nền tân nhạc Việt Nam đều thuộc phái nam, nên gọi là chàng trai trẻ cũng không oan.

Nhưng lý do chính là trong dòng sinh mệnh của nghệ thuật âm nhạc Việt Nam, bảy mươi năm thì chỉ là khoảnh khắc.

Xem tiếp...

Chắp Cánh Cho Nhạc

Quỳnh Giao
2.6.2008

Clint Eastwood là một nghệ sĩ đa diện. Ông là diễn viên điện ảnh, đạo diễn và nhà sản xuất nổi tiếng thế giới mà cũng là người yêu nhạc, sành nhạc và viết nhạc. Các tác phẩm điện ảnh do ông thực hiện đều mang một dấu ấn riêng, là có phần nhạc rất đặc sắc.

Năm 1971, trên tột đỉnh danh vọng của nghề diễn xuất, Clint Eastwood bước qua bên kia ống kính làm nhà đạo diễn với phim "Play Misty for Me". Cuốn phim lập tức nổi tiếng với không khí đậm đặc và tiếng dương cầm thánh thót của Errol Gardner trong bài Misty mà mọi người yêu jazz đều biết, và ưa thích.


Errol Gardner trình bày Misty

Xem tiếp...

Hồn Cầm Thân Mộc

Quỳnh Giao
21.7.2008

Trong một bài viết đã lâu, nhớ "Cung Ðàn Xưa" của Văn Cao, người viết nhấc bút  (hay hạ tay xuống phím gõ?) ghi lại một câu xanh dờn "Ðông Phương ta không ngạc nhiên khi thấy vạn vật cái gì cũng có hồn...", chỉ để nói tới những cây vĩ cầm lừng danh của thế giới.

Chẳng là vì mình nhớ tới lời từ của Văn Cao:

"Hồn cầm phong hương hình bóng xuân tàn
Ngày dần buông trôi sầu vắng cung đàn..."

Phong hương là ý rất đẹp, mà Nguyên Sa có thể thấm rất sâu, khi viết thật rõ "anh lạy trời mưa phong tỏa đường về" trong bài thơ "Tháng Sáu Trời Mưa" của ông. "Vũ vô kiềm tỏa năng lưu khách...", khi học trung học, lũ nhóc tì đều nhớ tới lời răn của các cụ, rằng mưa không có khóa mà vẫn giữ khách lại, và sắc đẹp chẳng là sóng gió ba đào mà vẫn dễ chìm đắm lòng người.

Xem tiếp...

Tuấn Khanh bên thềm cũ

Quỳnh Giao
19.1.2009

Năm mới lên mười lăm tuổi, người viết đã hát thay cho thân mẫu trong nhiều ban nhạc của các đài phát thanh ở Sài Gòn. Cũng thời gian đó, gia đình dọn từ căn nhà ở đường Phan Ðình Phùng nối dài - ngày xưa ta vẫn gọi là đường Richaud prolongé - đến ngôi nhà trong ngõ Chu Mạnh Trinh, Phú Nhuận.

Thật ra ngôi nhà nằm trên con đường Chi Lăng nhỏ hẹp, lại mang tên ngõ Chu Mạnh Trinh, vì tên của ngôi trường tiểu học tọa lạc ngoài đầu ngõ.

Không biết vì nguyên nhân gì mà ngõ Chu Mạnh Trinh được giới nghệ sĩ rủ nhau đến cư ngụ, trở thành con ngõ của giới nghệ sĩ. Một hành lang đông đúc và ấm cúng.

Xem tiếp...

Xin Một Tràng Pháo Tay...

Quỳnh Giao
16.12.2009

Nghệ sĩ chân chính thường lúng túng, đôi khi khó chịu, khi nghe người giới thiệu chương trình duyên dáng yêu cầu "xin quý khán giả cho một tràng pháo tay"... trước khi mình bước ra sân khấu. Khán giả phải có quyền thẩm định và diễn tả sự hài lòng. Nghệ sĩ không hề xin xỏ vì khi ấy đang tập trung vào tiết mục trình diễn của mình. Sau đó, có vỗ tay hay không, nhiều hay ít thì là chuyện khác.

Ðã từ lâu Quỳnh Giao muốn viết về cách vỗ tay của người thưởng ngoạn, không vì mình là người trình diễn nên muốn khán giả vỗ tay hoan hô, mà vì có nhiều cách vỗ tay lắm. Mỗi một loại nhạc có cách vỗ tay riêng, có phong cách riêng.

Xem tiếp...

Hội Hoa Ðăng

Quỳnh Giao
18/10/2005

"Khúc hát càng cao càng ít người thưởng ngoạn", có ai đó đã nói vậy.

Chả hóa ra tiêu chuẩn thưởng ngoạn cao hay thấp lại tùy ở ít hay nhiều người? Nói như vậy, những nhạc sĩ tài hoa nhất có khi phải tự à nghe một mình. Nhiều người có thực tài đôi khi gặp trường hợp ấy, cho đến khi trào lưu thưởng ngoạn thay đổi, hoặc thăng tiến, thì người nghệ sĩ đã thành thiên cổ. Nhưng nhiều người gặp trường hợp ấy lại chẳng như vậy. Ðôi khi sự mập mờ của cái cách "sinh bất phùng thời" cũng là một niềm an ủi....

Khi còn sống, nhiều khi nhạc sĩ Vũ Thành đã phát bực với Phạm Duy. Nói trộm vía, ông phàn nàn với bạn: "Tại sao 'toa' cứ phục Văn Cao vậy, Văn Cao thua 'toa' rất xa". Vũ Thành là người biết nhạc, viết nhạc rất tài hoa nhưng đa số thiên hạ chỉ thích bài ông không thích lắm, là "Giấc Mơ Hồi Hương". Những sáng tác ông ưng ý nhất thì lại ít người biết, vì ít người hát. Hát không dễ là một lý do!

Xem tiếp...

Nhớ Người Xa Vắng, Võ Ðức Thu

Quỳnh Giao
6.4.2009

Võ Đức ThuNhạc sĩ Võ Ðức Thu là một tên tuổi lẫy lừng của nền tân nhạc Việt từ thời kỳ phôi thai, nhất là ở trong Nam.

Khi Nguyễn Xuân Khoát, Dương Thiệu Tước, Thẩm Oánh, hay Văn Chung, Nguyễn Thiện Tơ xuất hiện với phong trào sáng tác các bản nhạc cải cách ở miền Bắc, thì trong Nam, Võ Ðức Thu cũng bắt đầu những sáng tác đầu tay cực kỳ quý phái và bác học. Sở dĩ ông có được nét nhạc cao sang và kỹ thuật vững vàng vì vốn xuất thân từ một gia đình khá giả theo Tây học và được đào tạo kỹ càng.

Các em của ông cũng thế, như Võ Ðức Tuyết, Võ Ðức Hảo hay Võ Ðức Phấn, đều được học nhạc lý và nhạc khí với các giáo sư ngoại quốc. Riêng Võ Ðức Thu xuất sắc hơn cả.

Xem tiếp...

Barenboim: Khúc đàn Thanh bình

Quỳnh Giao
22.8.2006

Daniel Barenboim Con người có thể mắc bệnh điên chứ Daniel Barenboim thì tự chọn một cách điên.

Hôm 22 Tháng Tám vừa qua, ông biểu diễn nghệ thuật ấy tại đất Andalusia gần thành phố Séville của Tây Ban Nha, hôm sau bệnh của ông tái diễn tại thủ đô Âu Châu, thành phố Bruxelles của Bỉ.

Ông là một nhạc trưởng xuất chúng người Do Thái đã kiên trì tổ chức những buổi hòa nhạc gồm các nhạc công mà bình thường ra thì đang có mặt ngoài chiến trường, để bắn vào nhau. Dàn nhạc của ông gồm những nhạc sĩ trẻ, người Do Thái, Palestine và Á Rập. Và họ chơi nhạc để tìm cách vãn hồi hòa bình giữa hai sắc dân Do Thái và Á Rập.

Xem tiếp...

Nữ hoàng Schwarztkoff: Sống Cho Nghệ Thuật

Quỳnh Giao
29.8.2006

Elizabeth Schwarzkoft Trong vở Tosca nổi tiếng của Puccini, nàng Tosca đã gào lên: "Vissi d'arte!" Tôi sống vì nghệ thuật.

Dù không hề diễn vai nàng Tosca, danh ca opera Elizabeth Schwartzkoft đã chọn tên bài hát ấy làm phương châm của mình. Khi sống về nghệ thuật, người ta có thể sống rất thọ. Một trong hai giọng soprano hay nhất của thế kỷ XX, người kia là Maria Callas, đã sống tới 90 tuổi và vừa mất vào Tháng Tám.

Elizabeth Schwarzkoft là một huyền thoại âm nhạc của thế kỷ XX.

Sinh năm 1915 tại Ðức, trên một vùng đất được phân chia lại thành thị xã Jarocin của Ba Lan sau Thế Chiến Thứ Nhất, Olga Maris Elizabeth Frederike Schwarzkoft là người thanh sắc vẹn toàn.

Xem tiếp...

Nhạc cảm của Quỳnh Giao về Dạ khúc Nguyễn Mỹ Ca

Quỳnh Giao
25.10.2010

 
Nhạc Sĩ Nguyễn Mỹ Ca
Có những nghệ sĩ và tác phẩm chỉ thấy xuất hiện một lần mà vẫn để lại âm vang khó quên. Nguyễn Mỹ Ca và bài Dạ Khúc của ông là trường hợp tiêu biểu. Quý phái, trang trọng và u uẩn.

Năm mới lên bẩy, Quỳnh Giao bắt đầu "nghiệp ca hát" với bài song ca hát cùng anh ruột Bửu Minh (tên hiệu của chú bé khi ấy là Anh Minh) trong ban nhi đồng của đài Phát Thanh Quốc Gia, còn có tên gọi là đài Sàigòn. Việc viết lách thì xuất hiện rất trễ, từ năm 1987 trở về sau, để rồi trở thành cây bút hợp tác khá thường xuyên với tờ Văn Học của anh Nguyễn Mộng Giác.

Thời ấy ở nhà, trưởng ban nhi đồng là thân mẫu của mình, sau này bà nhường lại cho bác Kiều Hạnh năm 1954 khi gia đình bác di cư vào Nam. Nữ kịch sĩ Kiều Hạnh là thân mẫu của hai chị Mai Hương và Bạch Tuyết. Cả hai đều cùng hát ban nhi đồng với hai anh em.

Xem tiếp...

Lời Bàn Mới

Đăng Nhập/Xuất