9. Tạp Ghi Quỳnh Giao

Những tiếng nhung mềm năm xưa

Quỳnh Giao
5/2/2014


Ca sĩ Anh Ngọc

Ngay trước Tết, Quỳnh Giao gặp lại một nghệ sĩ khi ông cùng phu nhân thăm California trong vài ngày. Từ đó, mấy ngày Xuân lại thấy váng vất những tiếng hát năm xưa.

Thời xưa, giới nghệ sĩ ưa gọi ba người bạn chí thiết là "Three Caballeros," cùng có dáng cao dong dỏng và bàn tay ít khi rời ly rượu. Hai người đã ra đi là Hoài Bắc Phạm Ðình Chương và Mai Thảo. Người còn lại là Anh Ngọc. Ông có tiếng hát mà Quỳnh Giao vẫn gọi là trượng phu trong nhiều bài tạp ghi trước đây.

Xem tiếp...

Ngọc Bích và Nhịp Xe Hoàng Hôn

Quỳnh Giao
22/1/2014

Nhạc sĩ Ngọc Bích từ giã chúng ta mới đó mà đã 12 năm, từ năm 2001. Ông là nhạc sĩ trẻ tuổi nhất trong số đông các nhạc sĩ gia nhập công cuộc kháng chiến chống Pháp từ trước năm 1945. Những tác phẩm họ viết không chỉ thuần túy chính trị mà lạ thay có cả ca khúc trữ tình. Họ là lớp người còn trẻ, chỉ mới vượt qua tuổi đôi mươi, tâm hồn còn trong sáng lành mạnh và dĩ nhiên là vô cùng lãng mạn.



Lớn tuổi nhất là Canh Thân sinh năm 1920, Phạm Duy sinh năm 1921, Văn Cao sinh năm 1923 cùng năm với Nguyễn Hiền, Ngọc Bích nhỏ tuổi hơn cả, sinh năm 1925, cha là một vị bác sĩ thú y, lại có tài sử dụng nhiều nhạc cụ cổ truyền như đàn tranh, bầu và tỳ bà...

Xem tiếp...

Xuân nhớ chiến sĩ

Quỳnh Giao
31.12.2013

Ngày xưa ở nhà, cứ đến gần Tết chúng ta lại được thấy khắp nơi tổ chức "Cây Mùa Xuân Chiến Sĩ" để hỗ trợ cả tinh thần lẫn tài chánh các gia đình binh sĩ. Phong tục rất đẹp ấy không còn nữa, nhưng chúng ta vẫn nghe thấy câu nói quen thuộc "Vui Xuân Không Quên Chiến Sĩ!" Ngày nay, nhiều khi chỉ là lời nói đùa, nhưng giọng trìu mến thiết tha thì không lầm được.

Quỳnh Giao cảm thấy sự trìu mến ấy khi nhớ lại là các nhạc sĩ của chúng ta đều soạn ca khúc về Xuân trong đó có hình ảnh người lính chiến. "Xuân Nhớ Chiến Sĩ" là chủ đề không thể thiếu trong các ngày xuân.

Có lẽ người đầu tiên viết ra điều ấy từ thời Tiền Chiến là một nhạc sĩ có tài mà nhiều người bây giờ đã quên mất rồi.


Xem tiếp...

Ban Tuổi Xanh năm xưa

Quỳnh Giao
18.7.2011

Mới đây, người viết nhận được tấm hình ban Tuổi Xanh do Phạm Duy Ðức gửi tặng.

Ban Tuổi Xanh
Hình Ban Tuổi Xanh, trừ hai ông bà Phạm Ðình Sĩ và Kiều Hạnh. Có ghi số: 1. Bích Chiêu;
3. Mai Hương; 4. Mai Hân; 5. Bạch Tuyết (em Mai Hương); 6. Ðoan Trang (Quỳnh Giao);
7. Kim Chi; 8. Tuấn Ngọc; 10. Quốc Thắng. (Hình: Quỳnh Giao cung cấp)

Ðức là con trai út của cặp nghệ sĩ Thái Hằng-Phạm Duy, gửi với lời nhắn là giúp Ðức tìm ra tên từng người trong hình. Thoạt kỳ thủy, chỉ nhận ra hai bác Phạm Ðình Sĩ và Kiều Hạnh, còn trong bầy nhi đồng thì nhận ra ngay chính mình ngày bé mà thôi.

Xem tiếp...

Từ chiếc xe đạp lên tới đàn dương cầm

Quỳnh Giao
3.4.2013

Thế hệ chúng ta thì không còn nhớ gì về cái xe đạp Peugeot của Pháp, loại xe nổi tiếng đẹp và bền của những thanh niên khá giả ở thành phố cách nay quá lâu rồi. Nghe các cụ kể lại thì thời ấy ai mà có xe đạp Peugeot đều được coi là "chiến." Thế nào là "chiến" thì lũ nhỏ không hiểu được.

Sau đó một thế hệ, đến đời của người viết này thì đã quen với xe Peugeot, nhưng mà chiến hơn nhiều vì là xe bốn bánh! Nói rằng quen là cũng làm bộ thế thôi vì chỉ được thấy chiếc "deux-cent-trois" tức là xe Peugeot "hai lẻ ba" khi còn rất nhỏ. Loáng thoáng thì nghe thấy các chú chơi chữ gọi là Peugeot "quá tam" vì dịch trại từ "jamais deux sans trois," là "quá tam ba bận."

Xem thấy trong ciné rồi ở ngoài đời thì phải công nhận là chiến thật nếu so với chiếc Dauphine mình mua sau này!

Xem tiếp...

Ðường Chiều Lá Rụng

Quỳnh Giao
1.2.2013

Một buổi chiều cuối năm, chúng tôi cùng hát với nhau dù chỉ được một phần cả Ngàn Lời Ca của Phạm Duy. Trong có 24 tiếng để anh chị em tổ chức một buổi sinh hoạt impromtu mà trang nghiêm, Quỳnh Giao nhận lời hát Kỷ NiệmÐường Chiều Lá Rụng.

Kỷ Niệm là ca khúc vừa sáng tác xong là Phạm Duy đưa cho con bé hát trên đài phát thanh. Hơn hai chục năm sau đó, khi mình còn ở miền Ðông và thực hiện lấy băng nhạc Hát Cho Kỷ Niệm theo lối thủ công nghệ, ông cẩn thận gửi lời giới thiệu qua một cassette. Ðấy là kỷ niệm khó phai, nghe lại là nhạt nhòa nước mắt.

Còn Ðường Chiều Lá Rụng là một dấu ấn khác của Phạm Duy, được ông viết khi còn trẻ, vào năm 1965, căn cứ theo tập nhạc "Hát vào Ðời" xuất bản năm 1969. Nhưng trong cuốn "Ngàn Lời Ca," thì ông viết từ năm 1958, sau khi đi du học bên Pháp về. Ðiều này có lẽ cũng đúng, vì ông đã dùng những điều học được áp dụng cho ca khúc. Ðây là bài hát có nhạc thuật cao nhất của ông, với nét ngũ cung u uẩn và những chuyển đoạn liên tục, vừa khó hát, khó nghe và khó hòa âm.

Xem tiếp...

Nguyễn Mộng Giác, một cái trụ vừa gẫy

Quỳnh Giao
13.7.2012

Việc nhà văn Nguyễn Mộng Giác đã ra đi hôm mùng 2 vừa qua sau nhiều năm lâm trọng bệnh không là một tin bất ngờ cho gia đình và đông đảo thân hữu của ông. Chúng tôi đều đã biết, hỏi thăm gia đình và hỏi han nhau về sự an dưỡng của ông. Dù chẳng ngạc nhiên, nỗi đau buồn về sự mất mát thì vẫn đầy ắp.

Từ trái, Quỳnh Giao, kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa, và anh chị Nguyễn Mộng Giác trong một Mùa Xuân cũ, năm 1993. (Hình: Quỳnh Giao cung cấp)
Từ trái, Quỳnh Giao, kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa, và anh chị Nguyễn Mộng Giác trong một Mùa Xuân cũ, năm 1993. (Hình: Quỳnh Giao cung cấp)

Từ một người tên sinh ra là Giác, có pháp danh mang chữ Ngộ, chúng tôi cùng suy ngẫm ra sự mất mát chung.

Xem tiếp...

Mưa trên phím đàn

Quỳnh Giao
14.7.2008

"Lạy trời mưa xuống
Lấy nước tôi uống..."

Ðó là câu ca dao ai ai cũng thuộc để nhớ đến nhà nông của mình. Tại California, nhiều người lính chữa lửa chắc là cũng nguyện như vậy khi cháy rừng đang làm miền Bắc thất điên bát đảo. Năm ngoái, miền Nam cũng cầu mưa như vậy, khi khu vực Malibu của giới thượng lưu giàu có đã bị bà hỏa viếng thăm.

Khi "gió Lào" nổi lên, trời đất khô rang vì gió Santa Ana thổi từ lục địa ra biển, dân Cali lại sợ bị hỏa hoạn, và cũng cầu mưa. Mà nghĩ cũng lạ, gió từ trong núi khô thổi ra biển Ðông thì ta gọi là gió Lào, qua tới Mỹ, mình vẫn gói gió Lào vào trong túi và vẫn gọi gió Santa Ana thổi từ bên trong ra biển Tây là gió Lào! Nhớ nhà là như vậy đấy...

Những lúc khô nóng như thế, người lãng mạn lại thèm nghe tiếng mưa rơi nửa đêm trên mái nhà trong Sài Gòn, hay những ngày mưa dầm dề đến thối trời thối đất ở ngoài Huế. Rồi miên man nhớ lại thời học trò cắp sách đi học, trời đang nắng gắt bỗng đùng đùng nổi cơn mưa rào, chạy vào chỗ trú không kịp. Nhiều khi đành liều cứ đi bộ ngoài mưa mà hưởng chất mát lạ lùng của đất trời, chân bước vào vũng nước ngập đến mắt cá chân làm ướt cả đôi guốc Ðakao mới mua về hôm trước... Tuổi thanh xuân ấy mà, chứ bây giờ mà liều đi ngoài mưa như vậy thì về sẽ có chầu "cạo gió" vì bị cảm lạnh!

Xem tiếp...

Andrew Lloyd Webber - Tuổi trẻ tài cao

Quỳnh Giao
27.6.2006

The Phantom of the OperaNgười ta kể là thời xưa, Andrew Lloyd Webber ngưỡng mộ đảng Bảo Thủ của Anh. Khi đảng thắng cử, ông ăn mừng bằng cách... tự thưởng một bức cổ họa trị giá mấy chục triệu bạc! Bạc đây là đồng Anh kim, còn nặng hơn đồng Mỹ kim.

Ông có thừa khả năng ấy vì là nhà sưu tầm cổ họa, có nguyên một bộ tranh trị giá mấy trăm triệu Mỹ kim. Hiện nay, ông là một trong gần trăm người giàu nhất Anh Quốc, tài sản chừng một tỷ Mỹ kim. Ông còn được hoàng gia phong là Nam Tước, Baron Lloyd-Webber và có một bộ sưu tập gần hai chục giải thưởng đáng nể nhất về nghệ thuật.

Nhưng Andrew Lloyd Webber không nổi tiếng ở những chuyện... ngoài da đó.

Ông nổi tiếng là nhà soạn nhạc thành công và thành công nhất ở một vở opera làm người ta nổi da gà vì thích hơn là vì sợ.


Xem tiếp...

Julie Christie - Ngày Lara trở lại

Quỳnh Giao
29.1.2008

Ngày xưa, Lara đến với chúng ta từ... nước Pháp.

Tác phẩm Docteur Jivago của văn hào Nga đến trước bằng Pháp ngữ, sau đó mới có Doctor Zhivago bằng Anh ngữ, rồi cuốn phim của đạo diễn David Lean người Anh, do các công ty Pháp phân phối qua Việt Nam.

Và nàng Lara Antipova thời ấy nói tiếng Pháp! Nhạc phim do Maurie Jarre, cũng người Pháp, viết cho tác phẩm - Lara's Theme - được gọi là Chanson de Lara, Ca Khúc của Lara. Một ca khúc không lời, với dàn nhạc đại hòa tấu và mấy chục cây đàn balalaika của âm nhạc Nga. Carlo Ponti, phu quân người Ý của Sophia Loren là nhà sản xuất.

Chúng ta có thể đã quên hết những chi tiết quốc tế ấy và chỉ còn nhớ nàng Lara mắt xanh ứa lệ, tóc vàng như màu lúa chín, dưới nét diễn tả của Julie Christie. Năm 1965 đó, khi phim Doctor Zhivago xuất hiện, chiến tranh ở trong Nam đã lấn át mọi sinh hoạt khác, nhưng càng khiến người ta thương nàng Lara trong thời loạn. Và ca khúc Lara đã trở thành một nỗi ám ảnh khó nguôi cho nhiều người...

Xem tiếp...

Lời Bàn Mới

Đăng Nhập/Xuất