5. Nhạc Ngoại Quốc

Aranjuez, ghi ta hoà quyện khúc đàn thôi miên

Tuấn Thảo
16.8.2013



Trong số các bài hợp tấu dành riêng cho ghi ta cổ điển, bản Concierto de Aranjuez là tác phẩm cực kỳ nổi tiếng. Với hơn 1000 phiên bản ghi âm, kể cả những phiên bản có đặt lời hay không, khúc đàn Aranjuez trong hậu bán thế kỷ XX, giúp cho Tây ban cầm cổ điển trở nên vô cùng phổ biến.

Trong số các bài hợp tấu dành riêng cho ghi ta cổ điển, bản Concierto de Aranjuez là tác phẩm cực kỳ nổi tiếng. Với hơn một ngàn phiên bản ghi âm, kể cả những phiên bản có đặt lời hay không, khúc đàn Aranjuez trong hậu bán thế kỷ XX, giúp cho Tây ban cầm cổ điển trở nên vô cùng phổ biến.

Xem tiếp...

Đàn tango sầu mộng Tình cho không biếu không

Tuấn Thảo
11.8.2013



Dòng nhạc tango của Argentina một khi du nhập vào châu Âu đã cho ra đời phong trào sáng tác nhạc khiêu vũ. Nhiều ca khúc tiếng Ý, tiếng Pháp hay Tây Ban Nha trở nên ăn khách qua điệu tango. Trường hợp của hai bài Chitarra Romana (Khúc đàn buồn)L'amour c'est pour Rien (Tình cho không biếu không).

Nhạc phẩm Chitarra Romana (tựa tiếng Anh là Roman Guitar) ra đời vào năm 1934 dưới ngòi bút của tác giả Eldo di Lazzaro (1902-1968). Sinh trưởng tại Trivento, một thị trấn nằm cách thủ đô Roma khoảng 200 cây số về phía Đông, ông thành danh vào cuối những năm 1920 nhờ vào nghề soạn nhạc.

Nổi tiếng cùng thời với tác giả Giovanni D'Anzi (19063-1974), ông Eldo di Lazzaro đã góp phần làm giàu dòng nhạc tiếng Ý, một mặt duy trì truyền thống viết ca khúc Napoli, mặt khác hấp thụ ảnh hưởng văn hóa nước ngoài để làm mới các bài hát.

Xem tiếp...

Bossa Nova thầm buôn khi điệu Samba biết buồn

Tuấn Thảo
10.8.2013



Brazil nổi tiếng là xứ sở của các cầu thủ bóng đá chân vàng, của các mùa lễ hội hoá trang carnaval. Brazil còn nổi tiếng là một trong những vành nôi âm nhạc quan trọng hàng đầu trên thế giới : nơi chào đời của vũ điệu nóng bỏng samba, chốn khai sinh dòng nhạc thắm nồng bossa nova.

Phiên bản Desafinado 2013


Nếu như điệu samba đã hình thành tại các khu phố nghèo của Rio de Janeiro vào đầu thế kỷ XX, bản samba đầu tiên (mang tựa đề Pelo Telefone) được ca sĩ Donga ghi âm vào năm 1916, thì dòng nhạc bossa nova ra đời muộn hơn, chính thức là vào năm 1958.

Xem tiếp...

Santana, nhạc rock tuyệt đỉnh quyện hồn La tinh

Tuấn Thảo
10.8.2013



Vào mùa hè năm 1970, một tập nhạc phá kỷ lục số bán chiếm hạng đầu thị trường Bắc Mỹ trong vòng mười tuần lễ liên tục. Đó là album thứ nhì của ban nhạc Santana, mang tựa đề Abraxas. Trích từ album này, có ba bản nhạc trở nên rất quen thuộc, giúp cho nhóm Santana tiến hành cuộc cách mạng dòng nhạc rock La tinh.


Carlos Santana nằm trong số 100 tay đàn cừ khôi nhất thế giới (DR)

Trong ba bài hát ăn khách đó chỉ có bài Samba Pa Ti là nguyên tác của tay đàn Carlos Santana và cũng là thành viên sáng lập ban nhạc. Hai bài kia do Santana ghi âm lại với lối chuyển thể tài tình là Oye Como VaBlack Magic Woman. Do rất nổi tiếng qua phần thể hiện của nhóm Santana, cho nên nhiều người cứ lầm tưởng bản nhạc Black Magic Woman do tay đàn Carlos Santana sáng tác.

Xem tiếp...

Besame Mucho, nụ hôn đắm đuối giã từ đêm cuối

Tuấn Thảo
3.8.2013



Giới soạn nhạc La Tinh đã cống hiến cho đời nhiều tình khúc bất tử. Người Uruguay rất tự hào với nhạc phẩm La Cumparsita. Dân Panama xem bài Historia de Un Amor như một di sản văn hóa. Người Cuba đưa bản Quizas, Quizas đi vòng quanh thế giới. Còn Besame Mucho từng được chọn là giai điệu Mêhicô hay nhất mọi thời đại.

Sở dĩ có sự lựa chọn như vậy là vì Besame Mucho (dịch sát nghĩa là Hãy hôn em thật nhiều) là ca khúc Mêhicô nổi tiếng nhất ở nước ngoài. Bản nhạc này cũng phá luôn kỷ lục về số lượng ghi âm, vì tính tới nay, bài đã có trên dưới hai ngàn phiên bản. Do vậy, cũng không có gì đáng ngạc nhiên cho lắm khi Mêhicô đã nhiều lần vinh danh tác giả bài hát là bà Consuelo Velasquez với những giải thưởng cao quý nhất.

Xem tiếp...

Annascunnuto Caruso, nức nở vùi sâu tình đầu chôn giấu

Tuấn Thảo
26.7.2013



Có những giai điệu quyến rũ mê hồn mà khi nghe thoáng qua, ta cứ ngỡ rằng đó là những khúc nhạc có từ một thời xa vắng. Những giai điệu tưởng chừng xa xưa ấy thật ra lại là bài ca thời nay, nhưng lại dựa vào những truyền thống có từ hơn một thế kỷ. Đó là trường hợp tiêu biểu của hai bài Caruso và Amore Nascoto, còn được gọi là Ammore Annascunnuto.

Phiên bản hoà âm mới 2013 Ammore Annascunnuto


Ammore Annascunnuto trong tiếng Napoli có nghĩa là Tình yêu chôn giấu, hiểu theo nghĩa thầm kín, cất giấu trong tim, không bày tỏ mà cũng chẳng thổ lộ. Ca từ bài hát được đặt theo thổ ngữ miền nam bán đảo Sicilia chứ không phải là bằng tiếng Ý. Bởi vì để diễn đạt Tình yêu chôn giấu, người Ý sẽ dùng chữ Amore Nascoto.

Trong chương trình phát thanh của RFI kỳ này, mời qúy thính giả và các bạn khám phá lại một số tình khúc tiêu biểu của miền nam nước Ý, trong đó có hai bài đã ra đời cách đây cả một thế kỷ. Còn hai bản Ammore AnnascunnutoCaruso là do các tác giả sau này duy trì cái bí quyết sáng tác những giai điệu du dương dạt dào, nức nở nghẹn ngào.

Xem tiếp...

Quizás Quizás, lan tỏa hương hoa vô hình khắc họa

Tuấn Thảo
19.7.3013



Âm nhạc tựa như hương hoa, ẩn chứa những cảm xúc vô hình, tiềm tàng kỷ niệm mông lung khó tả. Mùi hương say đắm như ánh mắt, quyến luyến những vòng tay để rồi lan tỏa những câu chuyện tình lãng mạn. Dù nẩy sinh trong khoảnh khắc tâm can nhưng mùi hương vẫn chắp cánh vượt thời gian, không sợ tuổi già năm tháng, mà lại suốt đời miên man.

Câu nói của tác giả Osvaldo Farrés, khi ông nói về bí quyết soạn nhạc của mình, đã trở nên bất hủ để đời, cũng như khá nhiều bản nhạc bolero mà ông đã sáng tác lúc sinh thời. Nhắc đến tác giả người Cuba Osvaldo Farrés (1902-1985), người yêu nhạc trên thế giới đều biết đến ca khúc Quizás Quizás do ông viết vào năm 1947.

Liên Khúc Quizás Quizás 2013


Có nhiều nguồn ghi chép sai một chi tiết quan trọng khi cho rằng bài Quizás Quizás là một bản mambo nổi tiếng. Thật ra, theo ông Radamés Giró, người đã soạn quyển Tự điển Bách khoa về Âm nhạc Cuba (Diccionario Enciclopédico de la Música en Cuba), nguyên tác của bài Quizás Quizás được viết theo thể điệu bolero. Lúc sinh tiền, Osvaldo Farrés từng được mệnh danh là ông hoàng bolero, vì trong số hơn 300 ca khúc mà ông đã cống hiến cho đời, phần lớn là những tình khúc du dương ngọt ngào, muôn thuở dạt dào làn điệu bolero.

Xem tiếp...

La Playa, ghi ta thời gian tình chưa quên lãng

Tuấn Thảo
13.7.3013



Năm 2013 là thời điểm sinh nhật năm chẳn của khá nhiều ca khúc lừng danh quốc tế. Trong số những bài xưa nhất, có bài El Cóndor Pasa và bản tango El Choclo ra đời cách đây một thế kỷ. Nhạc phẩm Quién Será được ghi âm tại Mêhicô 60 năm về trước (1953). Một thập niên sau, đến lượt bài La Playa (Bãi biển) đi vòng quanh thế giới nhờ phiên bản dạo đàn ghi ta sáng tác vào năm 1963.

Phiên bản mới La Playa - Chayanne


Khúc đàn La Playa mang đậm ảnh hưởng của dòng nhạc La Tinh nhưng thật ra bản nhạc này lại do một nhà soạn nhạc người Bỉ tên là Jo Van Wetter viết vào năm 1963, tức cách đây vừa đúng nửa thế kỷ. Tác giả bài hát tên thật là Georges Joseph Van Wetter, sinh trưởng trong một gia đình gốc flamand, nhưng cha mẹ ông đến lập nghiệp tại vùng Wallonie chủ yếu nói tiếng Pháp ở Bỉ.

Tuy không xuất thân từ một gia đình có dòng máu nghệ sĩ, những từ thuở nhỏ ông đã có năng khiếu âm nhạc. Thời niên thiếu, dù chưa được đào tạo bài bản, nhưng Jo Van Wetter chịu khó tự học đàn. Ông tham gia vào khá nhiều ban nhạc trẻ chuyên đi diễn tại các liên hoan địa phương và chủ yếu chơi lại các ca khúc thịnh hành từ những năm 1940 đến thập niên 1950.

Xem tiếp...

El Choclo, tango gối mộng Của quý đàn ông

Tuấn Thảo
12.7.2013



Trong thể loại tango của Argentina, bản nhạc El Choclo là giai điệu nổi tiếng nhất nhì trên khắp thế giới, chỉ thua nhạc phẩm La Cumparsita (Vũ nữ thân gầy). Bản El Choclo từng được dịch sang tiếng Anh là Kiss of Fire (Nụ hôn rực lửa) và trong tiếng Việt là Tình như Mũi tên (lời của Anh Bằng). Nhưng ít có lời nào lột tả một cách trọn vẹn cái hồn của nguyên tác : ca từ thanh tao, ý tứ thô tục.

Trong khuôn khổ loạt bài phát thanh mùa hè, RFI kỳ này giới thiệu bản tango đề tựa ''El Choclo'' mà xét trên nhiều phương diện rất tiêu biểu cho nguồn gốc ''dung tục'' của tango. Vào cuối thế kỷ XIX, các bài tango chủ yếu là các giai điệu phổ biến trong giai cấp bình dân, thường là sáng tác tùy hứng, ít có cấu trúc bài bản.

Liên khúc tango La Cumparsita - El Choclo


Nội dung các ca khúc chủ yếu nói về cuộc sống về đêm, xoay quanh cái thế giới của các cô gái điếm. Trong những khu phố bình dân của vùng Rio de la Plata, có đủ mọi thành phần xã hội lui tới các nhà chứa : từ giới thượng lưu quý tộc, các doanh nhân tài phiệt, thành phần văn nghệ sĩ, các tay anh chị trong giang hồ, thổ dân da màu hay công nhân thấp hèn trong tầng lớp nhập cư … Thượng vàng hạ cám, khác biệt hay chăng là ở cái túi tiền mà khách làng chơi, giàu sang hay nghèo nàn, chịu bỏ ra để mua vui.

Xem tiếp...

Sway, mambo hừng hực nóng bỏng cơn sốt dục vọng

Tuấn Thảo
6.7.2013



Cách đây đúng 60 năm, bản nhạc Quién Será ra đời dưới ngòi bút của hai tác giả Mêhicô Pablo Beltrán Ruiz và Luis Demetrio. Được sáng tác vào năm 1953, bài Quién Será sau đó đã đi vòng quanh trái đất. Với cả ngàn phiên bản ghi âm khác nhau, bài hát đã giúp phổ biến rộng rãi hai vũ điệu mambo và cha cha trên toàn thế giới.

Trong nguyên tác tiếng Tây Ban Nha, bài Quién Será được viết cho thể điệu mambo và có tựa ban đầu là Quien Será la que Me Quiere a Mi có nghĩa là Ai sẽ là người yêu ta. Đến khi bản phác thảo được xuất bản, tựa bài hát được rút ngắn lại cho cô đọng gãy gọn hơn. Tác giả bài hát là nhạc sĩ Pablo Beltrán Ruiz (1915 - 2008), nổi tiếng ở Mêhicô với dàn nhạc do ông điều khiển.

Có thể nói là trong nguyên tác, nhạc phẩm Quién Será ban đầu đã được soạn theo thể điệu mambo, bởi vì điệu nhạc cha cha cha chỉ chính thức ra đời vào năm 1954, gần hai thập niên sau điệu mambo. Điệu cha cha do nhạc sĩ người Cuba Enrique Jorrín sáng chế, Quién Será sau đó cũng thường được phối theo thể điệu này.

Xem tiếp...

Lời Bàn Mới

Đăng Nhập/Xuất