Uyên Nguyên
18.11.2011

Nhạc sĩ Nguyển Đình Toàn (Ảnh: Uyên Nguyên/Người Việt)
Nhạc sĩ Nguyển Đình Toàn (Ảnh: Uyên Nguyên/Người Việt)

1.

Đêm nghe lại nhiều lần những ca khúc của tác giả Nguyễn Đình Toàn, như bị thôi miên, cuốn hút theo, và thèm nghe thêm nhiều lượt nữa, cõi nhạc Ông réo rắt, thăm thẳm, buồn hiu!

Có phải vì đêm nay, đêm tái hiện trong cơn mê sảng thời đại, những ‘oan hồn điên cuồng còn chảy tuôn máu chưa hề quên, khăn tang nào che ngang đầu, những kiếp người một đời giông bão…,’ và có thật một nỗi buồn gan thắt nữa, trùm lấp vào ‘đêm thao thức trông trời, xa vắng tin người âm u tiếng đời vui…  Sao rơi rớt lưng trời hay nước mắt đưa người…!’

Đêm nay, ngồi chong màn hình máy vi tính để kịp thấy những hình ảnh từ quê nhà, chảy dài theo nỗi buồn hôi hổi, lồng ngực rân ran nóng vì máu đã chảy dồn hết lên tim, ngộp thở!

Người đi giữa Hà Nội, trên đôi chân bé bỏng xuân thì, chợt biết tuổi trẻ vừa đánh mất quê hương, ngay chính trên quê hương mình. Rồi người ra đi tìm vết tích sông núi, giữa hai hàng phố xá đã dựng thành những tòa cao ốc rét căm mùa lạnh, hun hút ngã đường dẫn đi tìm tình người, của thời vô cảm!

2.

Hầu hết những ca khúc Nguyễn Đình Toàn tôi yêu thích, là những bài tiết tấu không hối hả, nhịp phách từ tốn khoan thai như bãi sương lân là đà trên mặt sông, huyền ảo đóm lửa ngọn đèn treo leo lét, chong đêm. Có tiếng khua mái dầm đẩy nước mở đường con xuồng lướt tới và bầy ễnh ương rộn rã hai bờ lau lách. Nhạc Ông có bóng quê hương hiền lành, người dân cũng hiền hậu, nhưng sống giữa tai ương! Gần nửa thế kỷ, tuổi trẻ, tình yêu, và tình đồng loại, trong dòng nhạc của nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn, nghe ‘đã thành thiên tai’

Nhạc Nguyễn Đình Toàn, gần nửa thế kỷ và thế hệ tôi hôm nay, người nghe có chung một nỗi lòng để mường tượng trong thế giới nhạc của Ông lấp loáng những cuộc tình vỡ, nhưng đầy thơ mộng, từ cuộc tang thương triền miên trên quê hương, người trước rồi sau những trận đổi thay, vẫn ‘đổ mồ hôi, đổ máu tươi để mong ở lại,’ để ‘cố bám lấy đất nước mình,’

‘Ba mươi năm cuộc tương tàn chưa đủ?
Người giết người, không kịp mở mắt trông
Ba mươi năm mạng người như rác cỏ
Dây hòa bình, còn thắt cổ người tin…’
(Tôi Cố Bám Lấy Đất Nước Tôi)

Phận người như loài Chim Đắng Đót bỏ xa rừng, trên đường bay câu kêu khan, lạc lõng lạnh buốt đêm trường tiếng đập cánh trổ nhánh hơi đèn nhang. Nhạc Nguyễn Đình Toàn hầu hết là những tấu khúc của nỗi buồn lay lắt nhiều hơn niềm vui hiếm hoi thoáng, chừng mực nghe thấy, dù không đến nỗi khiến lòng người rượi rã, nhưng âm ỉ ngấm, đau. Trong thế giới nhạc Ông, những câu thơ đem trải tình thành tấu khúc của gần nửa thế kỷ thời gian đã còng trên đôi cánh chim bay, vọng hải đài câu tang thương của bóng quê nhà, xa ngái:

‘Mai tôi đi, tôi đi vào sương đen
Sương rất độc tẩm vào người nỗi chết*
Quê hương ta sống chia dòng vĩnh biệt
Chảy về đâu những nước mắt đưa tin’
(Mai tôi đi)

Mai tôi đi - Khánh Ly trình bày


Quê hương có mấy cuộc ra đi, triệu người đi từ đầu non về; và triệu người ùa nhau đi ra biển, ‘đổ về một phương nhớ’ mông mênh. Nhưng rồi gần nửa thế kỷ sau, lại có hằng hằng triệu người ở lại hụt hẫng, bơ vơ bước chân trần đi tìm quê hương, mấy lúc kiệt sức khuỵu trên bóng mình, chợt so lại nắm tro cốt Tiền Nhân đang trở nặng cơn đau.

‘Quê hương tôi, đã bao ngày chìm trong lửa khói
đến bây giờ chiến tranh tan rồi
nhưng người vẫn giết người
nhưng người vẫn khóc người
Những đêm dài ai thương nhớ ai…’
(Quê hương tôi)

Trong thế giới Thơ Nhạc của Nguyễn Đình Toàn, nỗi buồn như cơn mưa vừa tạnh, chỉ rả rích đôi giọt buồn, nhẹ lâng. Người đau sẽ không đau lắm, nhưng niềm đau vì một nỗi nhớ dài, không chỉ là một cuộc tình vỡ, mà kéo, đuổi nhau theo suốt, làm trùng trùng thêm mối sầu kinh sử Việt Nam.

‘Ôi, lịch sử Việt Nam xót xa
đã xui người ngày thêm cách chia
người bỏ đi xa,
người còn đây, chịu tội thay trên thánh giá đời
Ôi, hận thù đã che kín mây
đã treo người trên đỉnh đắng cay
Đời dù xoay trăm chiều ngược xuôi
Tuổi trẻ tôi vẫn lạnh lùng phai.
Vâng, tuổi trẻ tội như phúc âm…’
(Kinh cầu cho tuổi trẻ)

Đêm đã sâu hơn, ngồi chong mắt lên màn hình vi tính, quê hương thu về một cõi lòng đau đáu, kịp nhận ra còn có những anh em đang ‘lẻ loi như cây rừng đông, từng phen chết trong bão bùng’, mà vẫn dìu nhau qua hết những con đường đi tìm lại chút hơi người.

Thơ Nhạc Nguyễn Đình Toàn, từ cõi xưa rồi kéo về bây giờ, bỗng thành nức nở hơn, vì:

‘tuổi trẻ tội như phúc âm
………………..vẫn lạnh lùng phai
Vâng, tuổi trẻ tội như lá thu
đã nửa vàng từ cơn gió đưa’
(Kinh cầu cho tuổi trẻ)

Thơ Nhạc Nguyễn Đình Toàn đã vì thế mà thành kinh sử, người bây giờ đọc hoặc nghe dẫu thấy buồn, nhưng cứ tin vào đó, để sống!


Hãy thắp cho anh một ngọn đèn
Dù mịt mùng xa xăm
Một ngọn đèn trong đêm mờ ám

Cố thắp cho em một ngọn đèn
Dù mệt nhoài trông ngóng
Để nhủ lòng gắng nuôi niềm tin…
(Hãy thắp cho nhau một ngọn đèn)

3.

Đêm sẽ còn sâu hơn, những giấc mơ chập chờn hiện, tan vào ‘cõi trăng lạnh riêng mình,’  như bóng oan hồn xao xác trên những nhành cây đen đủi trong mảnh vườn sau, cũng kịp nhắc mình thêm một câu kinh nhạc nữa:

‘Xin khấn nguyện cả mười phương tám hướng
Cho quê hương u mê ngày thức tỉnh
Để dù xa có chết cũng vui mừng.’
(Mai tôi đi)

Bấy giờ, mỗi câu đọc lên nghe buồn bã,  mà người vẫn trọn tin, tin để mà sống!


Uyên Nguyên
California, 17/11/2011


Những chữ viết nghiêng là lời nhạc của nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn.

* Hai câu đầu của bài là thơ của thi sĩ Thanh Tâm Tuyền, dẫn tiếp đọan sau là của tác giả Nguyễn Đình Toàn.


Nguồn: http://nguoivietblog.com/uyennguyen/?p=1142


LTS. Sau ây là một vài album nhạc của Nguyễn Đình Toàn lưu trữ ở AmhNhac.fm.

HIÊN CÚC VÀNG
Nguyễn Đình Toàn - Khánh Ly
Bài hát 10
Khánh Ly Production

MƯA TRÊN CÂY HOÀNG LAN
Nguyễn Đình Toàn - Khánh Ly
Bài hát 11
Khánh Ly Production



 
Bình luận

Lời Bàn Mới

Đăng Nhập/Xuất