3.1 Cải Lương

Thanh Nga, Nữ hoàng sân khấu má hồng phận bạc

Nguyễn Phương
2.10.2011

Hai vợ chồng nghệ sĩ Phạm Duy Lân - Thanh Nga
Hai vợ chồng nghệ sĩ Phạm Duy Lân - Thanh Nga
  


Tiếp tục các bài viết về âm nhạc truyền thống Việt nam, soạn giả cải lương Nguyễn Phương giới thiệu về thân thế sự nghiệp và cuộc đời nghiệt ngã của nữ nghệ sĩ tài danh của sân khâu cải lương Việt nam Thanh Nga, người được mệnh danh là Nữ hoàng sân khấu má hồng phận bạc.

Ông Hội đồng quản hạt tỉnh Tây Ninh Nguyễn Văn Lợi kết hôn với bà Nguyễn Thị Thơ, sanh được ba con, tại xã Thái Hiệp Thạnh, tỉnh Tây Ninh : Trưởng nam là Albert Nguyễn Hữu Thìn sanh năm 1940, tức là diễn viên Hữu Thìn của đoàn Thanh Minh Thanh Nga. Thứ nữ là Juliette Nguyễn Thị Nga, sanh ngày 31 tháng 7 năm 1942 tức là nữ nghệ sĩ tài danh Thanh Nga. Thứ nam, Michel Nguyễn, sanh năm 1944, tác giả một tuồng cải lương duy nhứt tựa là « Người đi trong ngõ tối », từ trần năm 1970.

Xem tiếp...

Giỗ Tổ cải lương

Nguyễn Phương
18.9.2011



Trong chương trình phát thanh kỳ này, Nguyễn Phương xin trình bày về tập tục gỗ Tổ cải lương, thường niên nhằm ngày 11, 12 tháng 8 âm lịch, năm 2011, nhằm ngày 8 và 9 tháng 9 dương lịch là ngày giỗ Tổ cải lương.

Trước khi ra sân khấu trình diễn, các nghệ sĩ chấp tay, quay vào trong, xá Tổ ba cái rồi mới ra hát. Các nghệ sĩ cải lương và một số nghệ sĩ tân nhạc ở trong nước vẫn tuân thủ tập tục đó từ xưa đến nay, khi đi định cư nước ngoài, tôi thấy các nghệ sĩ ở bên Cali, bên Pháp, ở Canada hay ở Úc Châu vẫn theo cổ lệ của các nghệ nhân tiền bối, tôi mừng lắm. . .

Xem tiếp...

Nữ nghệ sĩ Thanh Nguyệt, huy chương vàng giải Thanh Tâm 1965

Nguyễn Phương, đài RFA
26.5.2007



Theo dõi sự xuất hiện của những nghệ sĩ thành danh trong đầu thập niên 60, Nguyễn Phương phát hiện nhiều trường hợp có những đặc điểm giống nhau như: Con nhà nghèo, thích ca nghêu ngao vài câu vọng cổ học lóm qua đài phát thanh hay máy hát dĩa trong xóm...

Thanh Nguyệt
Nữ nghệ sĩ Thanh Nguyệt. Hình của soạn giả Nguyễn Phương.

Gặp cơ duyên may mắn có người biết đờn, phát hiện giọng ca tốt đó nên tình nguyện dạy cho học ca đúng nhịp, đúng bài bản, Gặp thời buổi hòa bình, có nhiều đoàn cải lương đang cần nhiều diễn viên nên có dịp may để tiến thân, Bản thân luôn cố gắng học hỏi, mong muốn trở thành nghệ sĩ.

Xem tiếp...

Nữ nghệ sĩ Thanh Thanh Hoa, huy chương vàng giải Thanh Tâm năm 1961

Nguyễn Phương, đài RFA
9.6.2007



Từ năm 1958 đến năm 1967, trong vòng mười năm, giải thưởng Thanh Tâm do ký giả Trần Tấn Quốc thành lập đã trao huy chương vàng cho 24 nam nữ nghệ sĩ trẻ và từ năm 1965 đến năm 1967, giải Thanh Tâm đã tặng 6 giải huy chương vàng giải diễn viên xuất sắc.

Thanh Thanh Hoa
Nữ nghệ sĩ Thanh Thanh Hoa. Hình của Soạn giả Nguyễn Phương

Trong chương trình phát thanh hôm nay, Nguyễn Phương xin giới thiệu tiểu sử và hoạt động nghệ thuật của nữ nghệ sĩ Thanh Thanh Hoa, huy chương vàng giải Thanh Tâm năm 1961.

Xem tiếp...

Giải Thanh Tâm 1960

Ngành Mai 
4.9.2011



Trước khi đề cập đến giải Thanh Tâm 1960, tôi xin nói thêm vài sự việc liên quan đến giải Thanh Tâm 1959.

Thanh Tâm
Photo courtesy of conhacvietnam.com
Những nữ nghệ sĩ nhận giải Thanh Tâm. Từ trái qua: Thanh Nga - Ngọc Giàu - Lan Chi - Bích Sơn.

Xem tiếp...

Giải Thanh Tâm năm thứ nhì 1959 bị xuống cấp

Ngành Mai
23.4.2011



Tôi là Ngành Mai, hôm nay lại được hân hạnh tái ngộ quí thính giả của đài Á Châu Tự Do, và trong chương trình tạp chí cổ nhạc, tôi xin trình bày tiếp về giải Thanh Tâm của năm thứ nhì 1959.

So với năm trước thì năm thứ nhì này coi như giải bị xuống cấp. Vậy thì do đâu? Và đây xin mời quí vị theo dõi.

Sau khi đoạt giải Thanh Tâm 1959 thì ngôi sao Hùng Minh vụt sáng ngời, nhờ giọng ca hay, mà lại đẹp trai. Thế nhưng, chỉ một thời gian ngắn thì ngôi sao Hùng Minh mờ dần.

Mấy năm sau các nam nghệ sĩ khác chiếm giải Thanh Tâm thì ai cũng nổi tiếng lâu dài, như Tấn Tài được hãng dĩa hát mời thu dĩa liên miên, và Thanh Tú, Thanh Sang, Diệp Lang, Phương Quang cũng được báo chí, thiên hạ nhắc nhở mỗi ngày. Tóm lại chỉ có Hùng Minh là ít khi báo chí nhắc tới.

Xem tiếp...

Tuổi thơ trôi dạt của Sầu nữ Út Bạch Lan

Nguyễn Phương
21.8.2011

Nữ Hoàng vọng cổ, sầu nữ Út Bạch Lan
Nữ Hoàng vọng cổ, sầu nữ Út Bạch Lan


Hồi xưa, ở Việt Nam, khán giả ái mộ cải lương, mến thương nghệ sĩ nên tùy theo từng giọng ca mà tặng cho nghệ sĩ một mỹ hiệu hay biệt danh. Khi nghe nhắc Vua vọng cổ là biết nói tới danh ca Út Trà Ôn, nhắc tới Nữ Hoàng vọng cổ, sầu nữ... là người ta biết nói tới nữ nghệ sĩ Út Bạch Lan, một người có giọng ca rất buồn, một giọng ca hiếm có trong sân khấu cải lương suốt nửa thế kỷ qua.

Nữ nghệ sĩ Út Bạch Lan tên thật là Đặng Thị Hai, sanh năm 1935, tại ấp Lộc Hóa, xã Lộc Giang, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Thân phụ của cô là ông Nguyễn Văn Chưa, làm nghề nài ngựa đua, qua đời năm 1966. Mẹ của cô là bà Đặng Thị Tư dẫn bé Hai ( tên của Út Bạch Lan hồi nhỏ ) lên Chợ Lớn. Hai mẹ con sống lang thang lề đường só chợ. Lúc đó bé Hai được tám tuổi, ban ngày em phụ mẹ rửa chén, làm chân sai vặt cho những người trong chợ Bình Tây, buổi tối bé Hai ngủ trên sạp thịt, không mùng màn chiếu gối.

Xem tiếp...

Vua vọng cổ Út Trà Ôn: Nỗi buồn đem theo niềm vui gửi lại...

Hồ Hữu Quang
11.8.2011

Nghệ sĩ Út Trà Ôn cùng nghệ sĩ Bạch Tuyết trong vở "Đẹp duyên chùa tháp".
Út Trà Ôn và Bạch Tuyết
trong "Đẹp duyên chùa tháp".
Đó là người đàn ông có cái tên khai sinh thật thà như đếm: Nguyễn Thành Út. Với năng khiếu bẩm sinh cùng sự đam mê khổ luyện suốt mấy chục năm ròng, Nguyễn Thành Út đã trở thành một nghệ sĩ cải lương được mến mộ suốt từ Nam tới Bắc, được suy tôn là "Vua vọng cổ" với nghệ danh Út Trà Ôn (1919-2001).

Ngày 13 tháng 8 tới đây cũng là chẵn 10 năm ngày mất của nghệ sĩ Út Trà Ôn. Nhân dịp này, người viết xin được cùng bạn đọc ôn lại những câu chuyện đáng nhớ xung quanh cuộc đời thú vị của người nghệ sĩ đáng kính...

Từ món quà tặng của một nhà sư

Tên thường gọi ở nhà của ông là Mười Út, vì ông là người con thứ mười, cũng là con út. Mười Út đam mê ca hát từ nhỏ, thường tụ tập bạn bè để hát cho họ nghe những lúc việc đồng rảnh rỗi. Là người có chất giọng trời phú, lại sinh ra trên một vùng đất nổi tiếng với nghệ thuật cải lương nên tiếng ca tự biên tự diễn của Mười Út chẳng mấy chốc được nhiều người chú ý. Đã vậy, trong thời gian ông tham gia giữ chân xướng danh cho các hương chức, hội tề tại một số lễ cúng ở đình, ông đã được các nghệ nhân trong Ban Nhạc lễ của làng dạy cho 20 bài cổ nhạc. Vậy là, nhiều tối, giữa sân nhà, với cây đờn cò và một ly rượu đế, ông mải miết ca cho bà con chòm xóm nghe, tới độ có lúc quên cả thời gian...

Xem tiếp...

Khi đệ nhứt danh ca vọng cổ lên làm ông bầu

Ngành Mai
27.5.2011

Út Trà ÔnÐệ nhứt danh ca Út Trà Ôn đang hát cho đoàn Thủ Ðô của ông bầu Ba Bản với điều kiện hết sức ưu đãi, với giao kèo mấy triệu và lương đêm cao gấp hơn chục lần kép hát thường.

Vậy mà cũng không vừa lòng, ông ta nhảy ra lập đoàn Thống Nhứt.

Sau hơn 3 năm hoạt động, ông bầu Út Trà Ôn đã chịu đời không thấu đành phải tuyên bố rã gánh vào tháng 8 năm 1965. Thế là sau một thời gian đứng trong hàng ngũ cải lương, đoàn Thống Nhứt từ đó đã phải vắng bóng. Trong hoàn cảnh khó khăn lúc ấy, hầu hết các đoàn hát đều thấp thỏm lo sợ cho vận mạng của đoàn. Nếu có đoàn nào rã, đó là chuyện phải đến đã đến. Ðoàn Thống Nhứt cũng nằm trong tình trạng ngất ngư đó, càng về sau càng xuống dốc, Cậu Mười Út cố gắng chống cự với mọi khó khăn trở ngại, nhưng một con én và con én ấy lại cao niên, thành thử làm thế nào đem lại Mùa Xuân được chớ!

Xem tiếp...

Cuộc đời ngoại hạng của nghệ sĩ Phùng Há

Nguyễn Phương
31.7.2011

Phùng Há


Nữ nghệ sĩ Phùng Há tên thật là Trương Phụng Hảo, sanh ngày 30 tháng 4 năm 1911 tại làng Điều Hòa, tổng Thuận Trị, huyện Châu Thành Tỉnh Mỹ Tho, Việt Nam. Bà mất ngày 05 tháng 7 năm 2009, tại nhà riêng xây trong khuôn viên chùa Nghệ sĩ Gò Vấp, Saigon, hưởng thọ 99 tuổi.

Sinh thời, bà kể, năm 12 tuổi, Phùng Há sống với bà ngoại mù và người mẹ thường đau yếu luôn nên Phùng Há phải đi mò lạch, kiếm cá, tép về làm cái ăn giúp mẹ. Một bà hàng xóm thương tình, dẫn Phùng Há đến làm công in gạch trong lò gạch của ông Bang Hoạch ở xóm cầu đúc lộ số 7, châu thành Mỹ Tho,, tiền công in 100 viên gạch được ba xu. Phùng Há in gạch rất khổ nhọc mà chẳng được bao tiền, buồn nên vừa làm vừa hát nghêu ngao, không ngờ những người làm công gần đó nghe thích nên yêu cầu Phùng Há ca cho họ nghe, họ in gạch thế cho Phùng Há.

Xem tiếp...

Lời Bàn Mới

Đăng Nhập/Xuất