Elvis Phương và câu chuyện thánh ca buồn

Minh Cường
12/2004

Đã 32 năm rồi "Bài thánh ca buồn" vẫn ngân vang long lanh trong những đêm lành. Bây giờ nếu bạn đặt câu hỏi bài Giáng sinh nhạc Việt nào được chọn mở đầu tiên trong đêm Thánh vô cùng thì phần lớn câu trả lời sẽ nghiêng về "Bài thánh ca buồn" với sự thể hiện của Elvis Phương. Nguyễn Vũ sáng tác nó trong những cảm xúc bất tận về một nhà thờ Con Gà thuở nhỏ với một mối tình lơ lửng sương khói nhưng Elvis Phương mới là người đã đẩy nó lên trở thành một tuyệt tác và qua bao nhiêu thế hệ người nghe nó vẫn sống và luôn là bài ca Giáng sinh được yêu mến nhất...


Bài thánh ca đó còn nhớ không em

Elvis cười rất tươi khi tôi bảo có rất nhiều người yêu thích "Bài thánh ca buồn" qua phần thể hiện của anh. Đó là nụ cười của một người đi qua nhiều trải nghiệm, 60 mà vẫn trẻ, vẫn máu lửa như một thời xa xưa. Tôi biết anh không phải là người đầu tiên thể hiện nó và cũng sẽ chẳng phải là người cuối cùng nhưng anh là người đã định được cho "Bài thánh ca buồn" một vị trí bất biến và đặt nó vào một không gian mà đến giờ vẫn chưa ai thay thế được.

Xem tiếp...

Tìm hiểu về bản vọng cổ

Phục Lư
14.12.2004

Bằng sức sống mãnh liệt của dân tộc, với tâm hồn và ý sống của bước đường mở cõi phương Nam, dòng nhạc tài tử Nam Bộ theo dòng đời mà hình thành, tồi tại và phát triển mạnh vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Trên đà phát triển đó, năm 1919 tại Bạc Liêu, cố nhạc sư Cao Văn Lầu (thường gọi Sáu Lầu) đã sáng tác cho ra đời bản Dạ Cổ Hoài Lang gồm 20 câu, mỗi câu 2 nhịp, mang hơi nam và hơi oán. Bản này được giới nghệ sỹ đương thời chú trọng ưa thích và mau chóng đi vào lòng người. Đến năm 1927, tại Bạc Liêu, bản Dạ Cổ Hoài Lang được mở nhịp mỗi câu 4 nhịp và mang tên Vọng Cổ Hoài Lang. Đến năm 1940, bản Vọng Cổ Hoài Lang được mở nhịp 8 mỗi câu, mang tên là Vọng Cổ Bạc Liêu. Từ khoảng 1955, tại Sài Gòn, bản Vọng Cổ Bạc Liêu được tiếp tục mở nhịp 16, rồi nhịp 32. Khoảng năm 1964, có nơi mở nhịp 64. Và hiện nay thông dụng nhất là bản Vọng Cổ nhịp 32.

Dạ Cổ Hòai Lang, Ngọc Giàu ca


Qua khảo sát, nghiên cứu về căn gốc, về bước đường sáng tạo chỉnh lý thì phải nói bản Dạ Cổ Hoài Lang đã được giới nhạc sĩ, nghệ sĩ tài danh đầu tư rất nhiều công sức, vừa sử dụng, vừa nghiên cứu, phát huy đúng mức giai điệu độc đáo ban đầu, để rồi sáng tạo cho phong phú thêm. Điều đáng nói là, dù có sáng tạo, phát triển qua bao giai đoạn, nhưng người ta vẫn giữ được căn gốc, giữ được giai điệu, cái hồn của bản Dạ Cổ Hoài Lang buồn mang m1c, chất chứa niềm u uất, ai oán, thổn thức, nghe lòng vang nỗi buồn vạn kỷ.

Xem tiếp...

Về Trần Văn Trạch, em tôi

Trần Văn Khê
12/2004

Anh Lữ Tân Kiệt muốn biết về cuộc đời và nghề nghiệp của Trần Văn Trạch.


Trần Văn Khê, Trần Văn Trạch và Lê Thương - 1949 (ảnh từ Wiki)

Con tôi Trần Quang Hải đã viết tiểu sử rất đầy đủ và chính xác về chú ba của Hải. Tôi chỉ thêm vài chi tiết về em tôi mà ít có người biết và hôm nay cũng lần đầu tôi mới ghi lại thành văn bản.

Tên của Trạch trong gia đình là «Khê em»

Xem tiếp...

Bảo Yến - Nhã Phương ghi dấu ấn trong nhạc nhẹ

20.8.2004

Sài Gòn giữa những năm 80, hai chị em ca sĩ xuất hiện và tạo đà để khái niệm "xem ca nhạc" trở nên phổ biến. Với cách phục sức cầu kỳ, lạ mắt cùng lối trang điểm đậm, ấn tượng, cả hai đã thỏa mãn phần nhìn của khán giả khi thưởng thức ca nhạc. Từ đó tạo ra cả một trào lưu thời trang, từ đầu tóc, trang điểm tới quần áo.


Bảo Yến (ngoài cùng bên trái), Nhã Phương (thứ ba từ trái sang) và những người bạn.

Những bộ đồ lóng lánh và chằng chịt dây xích, kim tuyến của Nhã Phương đến giờ vẫn được nhiều ca sĩ ưa chuộng (tất nhiên có cải tiến); những bộ đồ bóng loáng bó sát của Bảo Yến khiến khán giả trẻ phát cuồng... Chỉ mới bằng vẻ ngoài thôi, họ đã làm thay đổi cả tư duy thưởng thức ca nhạc, tạo ra cả một thị hiếu cho đến nay còn thịnh.

Xem tiếp...

Trần Văn Khê

Trần Quang Hải
16/8/2004

Cái khó nhứt của tôi là viết về cha tôi , một người rất nổi tiếng trong giới nghiên cứu nhạc Việt Nam và Á châu. Nếu viết khen nhiều hơn chê thì thiên hạ sẽ cho là thiên vị, là người trong nhà khen lẫn nhau. Dù ai có muốn nói gì, nghĩ gì, đối với tôi không quan trọng.

Tôi viết về cha tôi cũng như tôi đã viết về nhiều nhạc sĩ, ca sĩ khác. Tôi chỉ ghi những gì tôi biết về cha tôi với một cái nhìn khách quan tối đa. Nhân dịp Lễ Các Người Cha (Father's Day), tôi ghi lại một số hình ảnh của một người cha, một người thầy và một nhà nghiên cứu âm nhạc đã mang lại cho nền âm nhạc Việt Nam những hào quang rực rỡ chói sáng trên thế giới mà chưa có ai có thể làm được cho tới ngày hôm naỵ

I. Thời thơ ấu

Xem tiếp...

Tôi mong có những người quét sạch thế hệ chúng tôi

Quốc Bảo
4/2004

Bất chấp những nỗ lực vươn ra thế giới của những cá nhân nhạc sĩ Việt mà tổng số họ không phủ đầy những ngón của một bàn tay, nền âm nhạc đại chúng của chúng ta – chưa bàn đến nhạc bác học hay những tìm tòi vượt chiều kích lịch sử - vẫn cứ mông muội. Tôi ngồi viết những dòng này, máy jukebox đang chạy đĩa Desert Visions của một nhóm có cái tên lạ hoắc, Prem Joshua, chơi loại nhạc vẫn thường được xếp vào world music, đầy sáo gỗ và trống tabla, thỉnh thoảng điểm vài sound effects rất tân kỳ và thoảng giọng hát bằng một thổ ngữ tôi chẳng hề biết, mà bỗng thấy mình buồn rũ – cái buồn của kẻ biết rằng mình chỉ mới vượt qua khoảng ba nấc thang trong khi đích đến là trời cao xanh trên kia. Sự mông muội của chúng ta, tôi nói thế với lời xin lỗi ân cần những nhà dân tộc chủ nghĩa tinh tuyền và những vị bái vật giáo thuần thành, phải chăng vô phương cứu chữa khi mà ngay cả những nước láng giềng vốn có bề dày lịch sử âm nhạc và "vốn cổ" nghèo hơn chúng ta rất nhiều nay vẫn ngang nhiên trở thành những thần tượng? Hàn Quốc đấy, Mã Lai đấy, Thái đấy, những thần tượng mới không chỉ của công chúng mà còn hiện hữu như những đích đến vô vọng của các nhạc sĩ sáng tác! Sự thể sao ra nông nỗi ấy?

Xem tiếp...

Làm học trò

Quốc Bảo
4/2004

Tặng anh F.

Chẳng bao giờ tôi ủng hộ quan điểm vừa học vừa làm theo cái nghĩa học đến đâu làm đến đó, đang làm mà vướng chỗ nào thì học bổ sung. Chuyện vừa học vừa làm chỉ nên được xem như một gợi ý cho những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, và dẫu vậy nó vẫn tiềm ẩn những bất cập không dễ gì xóa bỏ. Làm sao tin được luôn luôn ta tìm được đúng chỗ đúng lúc những thứ cần bổ sung cấp thời, và việc biết chương hai làm chương một đem lại được mấy nả hiệu quả? Nhưng dẫu không ủng hộ điều vừa nói, tôi lại cho rằng mỗi người nên là một học trò cho đến suốt đời. Việc tưởng chừng mâu thuẫn trong lập luận ấy sẽ được giải thích rõ ngay dưới đây.

Nhưng trước tiên, tôi cũng xin mở ngoặc một chút, là tôi sẽ không dám lạm bàn về những thứ như học làm người, học cách cư xử, học buôn bán, học cách nuôi con, học tiêu tiền, tiên học lễ hậu học văn. Lượng thứ cho tôi nếu tôi quả quyết rằng những sự học to tát như thế không nên là đề tài phiếm luận, và nếu bộ sách "Học Làm Người" có tác dụng khả quan cho một số ít ai đó, thì cả tác giả lẫn dịch giả bộ sách ấy cũng phải thầm cảm ơn Trời đã phù hộ cho mình thành công, thành công ngoài dự kiến. Tôi nghi ngờ vô cùng khả năng giáo huấn và chỉ đạo tinh thần của bất kể ông thầy đạo đức hay bộ sách làm người nào.

Xem tiếp...

Lệ Thu - "Tôi đã đến với cuộc đời này bằng chính trái tim tôi"

Đinh Quang Anh Thái
12.2003

- Thưa chị Lệ Thu, xin được mở đầu buổi nói chuyện thân mật hôm nay với 2 sự kiện đã xảy ra - Khoảng năm 1979, vaò một buổi tối ở một phòng tù trong trại giam Chí Hoà, một tù nhân cất tiếng hát bài "Nửa hồn thương đau" của Phạm Đình Chương; dứt tiếng hát, tù nhân này nói rằng: "bây giờ mà được nghe Lệ Thu thì chỉ có chết thôi !!". Một đêm mưa tuyết đầy trời năm 1989 ở thủ đô Praha của Cộng Hoà Tiệp, một sinh viên xuất thân từ chế độ CS ôm đàn và cũng hát bài "Nửa hồn thương đau" - Anh ta nói : Lệ Thu hát cực kỳ hay ". Chị có nghĩ rằng cả hai cách biểu tỏ đó là một lời khen tặng nồng nàn, chân chất đối với tiếng hát của chị?

Lệ Thu : Tôi rất cảm động về câu chuyện anh vưà kể, và tôi nghĩ rằng đó là một trong những phần thưởng to lớn trong đời ca hát của Lệ Thu.

- Tiếng hát LT đã là cảm hứng cho nhiều cây viết. Nhìn ở khía cạnh nào, thì tựu trung, những nhà văn, nhà báo từng viết về chị đều nhìn nhận rằng tiếng hát LT đã nuôi nấng nhiều ước mơ. Trong cuộc nói chuyện hôm nay tôi sẽ không đề cập nhiều đến LT, trên lãnh vực một nghệ sĩ tài danh, mà xin hỏi thăm chị về đời thường của LT - Chị có thể cho nghe một ngày trong đời của LT hiện nay ra sao?

Xem tiếp...

Ca sĩ Nhã Phương: 'Tôi vẫn yêu Lê Hựu Hà'

Nhã Phương
8.7.2003


Sau cái chết có phần buồn bã và bí ẩn của nhạc sĩ Lê Hựu Hà, dư luận không khỏi có những thắc mắc, nhất là về cuộc hôn nhân giữa anh và ca sĩ Nhã Phương đã tan vỡ cách đó không lâu. Dưới đây là tâm sự của nữ ca sĩ nổi tiếng một thời này.

Năm 1979, tôi về công tác tại Ban Văn nghệ Đài Truyền hình TP HCM. Một hôm ca sĩ Đình Huấn đến gặp tôi mời tham gia ca khúc Tuổi trẻ hy vọng. Ở đó, tôi gặp nhạc sĩ Lê Hựu Hà. Vốn thích nhạc anh Hà từ trước, nên giữa tôi và anh Hà dễ dàng hiểu nhau. Anh ấy rất tài nghệ và siêu đẳng. Tôi yêu anh lúc nào không hay.

Xem tiếp...

Đoàn Chuẩn - đắm say và lặng lẽ

Yến Anh
23.11.2001

Đoàn ChuẩnRiêng tư: Vàng phai mấy lá, là nhạc phẩm ông viết tặng Thanh Hằng, cô ca sĩ nổi tiếng tại rạp Đại Đồng thuở những năm 50. Khi ông tặng Vàng phai mấy lá cho ca sĩ, nàng đã xé. Nhạc phẩm này, sau đó, ông còn đặt một tên khác là Bài ca bị xé, rồi cuối cùng, ông lại đổi thành Vĩnh biệt. Vĩnh biệt với tiếng hát Ánh Tuyết (ATB) là ca khúc đã đưa ông lịm dần vào cõi vĩnh hằng ngây 15-11-2001 vừa qua.

Chỉ 16 ca khúc, Đoàn Chuẩn đã đi vào đời sống âm nhạc VN như là một nhạc sĩ viết về tình yêu say đắm nhất

Sinh tại Hải Phòng, đảo Cát Hải, Đoàn Chuẩn - con trai ông chủ hãng nước mắm Vạn Vân - từ nhỏ đã nổi tiếng lãng mạn, đa tình. Con nhà giàu, kể cả những ngày đầy vất vả và khó khăn, Đoàn Chuẩn vẫn tạo cho mình một cuộc sống phong lưu đầy màu sắc. Cho đến tận cuối đời, ông dường như không còn gì để tiếc.

Xem tiếp...

Lời Bàn Mới

Đăng Nhập/Xuất