Jessye Norman biểu diễn nhân Lễ kỷ niệm 200 năm Cách mạng Pháp.

Nổi tiếng trên toàn thế giới nhờ giọng hát soprano đầy kịch tính, diva người Mỹ Jessye Norman vừa từ trần hôm 30/09/12019 tại New York, ở tuổi 74. Theo nguồn tín từ phía gia đình, bà Jessye Norman đã qua đời vì bị nhiễm trùng máu, do các biến chứng sau một vụ chấn thương cột sống cách đây bốn năm.

Qua lời phân ưu đăng trên mạng chính thức và loan tải qua các mạng xã hội, Nhà hát Metropolitan Opera tại New York đã vô cùng thương tiếc Jessye Norman, một trong những ‘‘giọng ca soprano vĩ đại nhất’’ trong nửa thế kỷ qua. Theo lời ông giám đốc Peter Gelb, nhà hát Metropolitan Opera tại New York đã từng tiếp đón nhiều giọng ca trứ danh của làng kịch opéra trên thế giới, nhưng Jessye Norman là một trong những nghệ sĩ hiếm hoi đã biểu diễn tại Metropolitan Opera hơn 80 lần.

Trên sân khấu, bà đã diễn các vai quan trọng trong nhiều vở kịch opéra khác nhau. Điều đó cho thấy khả năng nhập vai của Jessye Norman, có thể diễn đạt tài tình các tác phẩm lớn ngay cả những giai điệu khó nhất từ Wagner, Bartok, Poulenc, Strauss, cho đến Schönberg. Về điểm này, ông Peter Gelb nhấn mạnh, trong số các nghệ sĩ từng hát trên sân khấu Metropolitan Opera, giọng ca Jessye Norman thuộc vào hàng vĩ đại nhất.

Thành công nhờ giọng ca thiên phú và ý chí nghị lực

Sinh ngày 15/09/1945 tại Augusta, bang Georgia, thời kỳ chính sách kỳ thị chủng tộc còn hiện hành ở các tiểu bang miền Nam Hoa Kỳ, Jessye Norman, xuất thân từ một gia đình có 5 anh chị em. Bố mẹ của bà đều hoạt động trong tổ chức NAACP (Hiệp Hội Quốc gia vì sự thăng tiến của người Da Màu) đấu tranh đòi quyền bình đẳng cho người Mỹ gốc Phi. Từ nhỏ, bà Jessye học hát dòng nhạc Phúc Âm tại nhà thờ. Khi lớn lên, bà bắt đầu luyện tập cách hát opéra qua việc nghe đi nghe lại các vở kịch opéra trên đài phát thanh, đặc biệt là các vở kịch từng được biểu diễn tại nhà hát Metropolitan Opera, nơi mà bà sau này sẽ trở thành một trong những ngôi sao lớn.

Nhờ giọng ca thiên phú, Jesye Norman thu hút sự chú ý của thầy cô. Thế nhưng, để có thêm cơ hội rèn luyện năng khiếu, bà phải buộc rời bỏ bang Georgia còn phân biệt đối xử một cách nghiêm khắc đối với người da đen, để đến những tiểu bang có luật lệ ‘‘cấp tiến’’. Bà đã giành được một học bổng tại Đại học Howard, được thành lập tại Washington để được đào tạo về âm nhạc. Sau khi tốt nghiệp, Jessye Norman vào năm 23 tuổi (năm 1968) được tuyển vào Nhà hát lớn ‘‘Deutsch Oper’’ tại thành phố Berlin (Tây Đức). Bà thành công ban đầu nhờ vai diễn trong tác phẩm “Tannhäuser” của Wagner. Nhưng chính tại Pháp, bà nổi danh trên thế giới 5 năm sau đó nhờ diễn vai chính trong vở kịch nổi tiếng “Aïda” của Verdi.

Jessye Norman và mối duyên với nước Pháp

Đất lành chim đậu. Kể từ năm 1969, Jessye Norman chọn định cư trong vòng 2 năm tại Paris, ở phố Montmartre. Quyết định này ban đầu là vì bà chủ yếu đi diễn ở nhiều nơi tại châu Âu trên các sân khấu lớn hay tại các liên hoan nhạc cổ điển tại Áo, Đức, Ý hay là Pháp. Sau đó, Jessye Norman vẫn thường xuyên qua lại hai bên bờ Đại Tây Dương, chủ yếu cũng vì Châu Âu và Bắc Mỹ vẫn là nơi bà biểu diễn thường xuyên nhất

Với thời gian, mối quan hệ giữa Jessye Norman và nước Pháp càng trở nên gắn bó. Trong lần trả lời phỏng vấn báo Anh The Guardian năm 2014, Jessye Norman tuyên bố “Người Pháp luôn ủng hộ tôi rất nhiều”. Không phải ngẫu nhiên mà vào ngày Quốc khánh năm 1989, Jessye Norman đã được mời trình diễn trên quảng trường Concorde ở Paris, nhân Lễ Kỷ niệm 200 năm Cách mạng Pháp. Trên sân khấu, bà đã hát bài quốc ca Pháp “La Marseillaise”. Có lẽ cũng vì thế mà người Pháp luôn nhớ mãi hình ảnh của một diva mặc áo ba màu, giống như màu cờ của nước Pháp trong phần biểu diễn bản quốc ca.

Tuấn Thảo

Nguồn: http://vi.rfi.fr/phap/20191001-ngoi-sao-opera-jessye-norman-qua-doi-o-tuoi-74